เรื่องของพันธุกรรม อาจเป็นส่วนหนึ่งที่มีผลต่อความสูงของเด็กแต่ละคน แต่หากเด็กๆ ไม่สามารถ กิน เล่นกีฬา และพักผ่อน ได้ดี ก็ไม่อาจช่วยให้เด็กสูงได้มาก เพราะไม่มีฮอร์โมนไปกระตุ้น
แต่หากเด็กๆ สามารถปฏิบัติตามปัจจัยทั้ง 3 ข้อ กินอาหารครบ ออกกำลังกาย นอนดี ตามที่กล่าวในตอนต้นได้ ก็จะช่วยส่งเสริมเรื่องความสูงของเด็กให้เติบโตได้อย่างเต็มที่ตามศักยภาพทางพันธุกรรมที่จะช่วยกระตุ้น
อาหาร ถือเป็นปัจจัยที่สำคัญในการดำรงชีวิต ดังนั้น เด็กๆ จึงควรได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน ต้องได้รับสารอาหารครบทั้ง 5 หมู่ ส่วนการกินนมก็จะช่วยเสริมให้ลูกสูงและลูกโตได้ด้วยเช่นกัน แต่การกินนมมากเกินไปอาจมีข้อเสียได้ เพราะนมมีไขมัน ซึ่งอาจทำให้เด็กมีไขมันสูง ส่งผลเสียต่อสุขภาพ และการกินนมเยอะเกินไปจะทำให้เด็กอิ่ม จนกินอาหารแต่ละมื้อได้ไม่เยอะเท่าที่ควร ทำให้เป็นที่มาและสาเหตุของการขาดสารอาหาร ซึ่งหลายครอบครัวอาจลืมคำนึงถึงส่วนนี้ โดยพยายามเสริมหรือให้เด็กกินนมในปริมาณที่เยอะเกินไป
ดังนั้น สารอาหารทั้ง แป้ง โปรตีน คารโบไฮเดรต วิตามิน ผัก ผลไม้ เด็กๆ ต้องรับประทานให้ครบ ส่วนนมเป็นส่วนเสริม ให้รับประทานในปริมาณที่พอเหมาะ วันละ 1 - 2 กล่อง ก็เพียงพอแล้ว หากทำได้เช่นนี้ก็จะช่วยเสริมเรื่องความสูงให้เด็กได้ดี
สำหรับเด็กที่แพ้นม พ่อแม่สามารถเสริมหรือหาเครื่องดื่มอื่นทดแทนได้ เช่น เด็กที่แพ้โปรตีนนมวัว พ่อแม่ยังมีทางเลือกให้เด็กกินทดแทนได้ เช่น กินนมจากถั่วเหลือง นมจากอัลมอนด์ นมข้าวโพด นมพืช หรือให้เด็กกินอาหารที่มีโปรตีนแทนได้ เช่น ไข่ เนื้อสัตว์ หรือถั่วเมล็ดแห้ง อีกหนึ่งแนวทาง อาจให้เด็กกินอาหารที่มีแคลเซียมในปริมาณสูง เช่น ปลาตัวเล็ก เต้าหู้ก้อน บรอกโคลี หรือผักกวางตุ้ง เป็นต้น หรืออาจหาแคลเซียมมาเสริมทดแทนให้เด็กกินได้
การที่เด็กๆ ได้เล่นกีฬาหรือออกกำลังกายก็เป็นอีกหนึ่งปัจจัยหลักที่จะทำให้สูงได้ โดยต้องออกกำลังกายทุกวันอย่างสม่ำเสมอ ระยะเวลาในการออกกำลังต้องต่อเนื่องอย่างน้อย 30 นาที เพราะการออกกำลังจะไปกระตุ้นเรื่องการเจริญเติบโตของกระดูกและกระตุ้นพัฒนาการด้านร่างกาย โดยแนะนำกีฬาที่จะช่วยเสริมให้ลูกตัวสูง เช่น กีฬาประเภทวิ่งและกีฬาที่มีการกระโดด ยกตัวอย่างเช่น บาสเกตบอล แบดมินตัน ฟุตบอล เพราะกีฬาประเภทนี้จะช่วยกระตุ้นกระดูกให้ยืดและเจริญเติบโตได้ดี รวมถึงเพิ่มความแข็งแรง
การนอนถือเป็นสิ่งที่สำคัญ เด็กๆ ควรนอนแต่หัวค่ำไม่นอนดึกเกินไป โดยเวลาที่เด็กควรเข้านอนที่สุดคือช่วงเวลา 2 ทุ่มและไม่ควรนอนเกินเวลา 3 ทุ่ม เพราะช่วงเวลาดังกล่าวเป็นช่วงเวลาที่ฮอร์โมนการเจริญเติบโตในร่างกาย หรือโกรทฮอร์โมน (Growth hormone) จะสามารถหลั่งออกมาเต็มที่ และยิ่งเป็นการนอนที่หลับสนิทยาวทั้งคืนอย่างน้อย 8 - 10 ชั่วโมง จะเป็นการนอนที่มีคุณภาพสำหรับเด็กมากที่สุด
การที่พ่อแม่ทำทุกวิถีทางให้ลูกสูงเร็ว จนลูกสูงล่วงหน้ากว่าที่ควรจะเป็น สามารถมองได้หลายแง่มุม แต่หากการกระตุ้นนั้นเกิดจาก 3 ปัจจัยที่กล่าวมาข้างต้นโดยตรง ก็เรียกว่าดี เพราะเด็กบางคนอาจจำเป็นต้องใช้ปัจจัยด้านสรีระเพื่อไปเป็นนักกีฬา แต่บางครั้งการสูงเกินไปกว่าช่วงอายุที่เหมาะสม ก็อาจทำให้หยุดโต
อย่างไรแล้วการกินอาหารและ ดื่มนมอย่างเหมาะสม นอนหลับเพียงพอ และออกกำลังกายเป็นประจำ จะทำให้เด็กๆ สูงและเติบโตได้ดี แต่หากสูงเร็วหรือสูงเกิน จนดูโตกว่าเพื่อนวัยเดียวกันไปมาก ก็อาจสร้างความไม่มั่นใจให้กับเด็กๆ ได้เช่นกัน
สำหรับเด็กที่สูงเร็วผิดปกติ แนะนำให้ควรมาตรวจกับกุมารแพทย์ด้านการเจริญเติบโตและต่อมไร้ท่อ เพื่อวินิจฉัยและหาสาเหตุให้แน่ชัดว่า เด็กสูงตามวัย หรือมีภาวะเป็นปกติบางอย่างหรือไม่ ซึ่งอาจตรวจพบภาวะเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย เข้าสู่วัยรุ่นก่อนวัย ทำให้เด็กๆ ดูโตกว่าเพื่อนในช่วงแรก แต่สุดท้ายแล้วกระดูกก็จะหยุดโตก่อนวัยอันควร และมีผลทำให้ความสูงสุดท้ายน้อยกว่าที่ควรจะเป็น นั่นหมายถึงเด็กก็อาจจะสูงไม่เท่าเพื่อนๆ ในที่สุด
เด็กที่โตเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย จำเป็นต้องได้รับการตรวจอายุกระดูก เพื่อรักษาและควบคุมเรื่องของการเจริญเติบโต แต่ในขณะเดียวกัน ก็ยังคงต้องปฏิบัติตาม 3 ปัจจัยหลัก กิน นอน ออกกำลังกาย ให้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อฮอร์โมนในร่างกายจะได้ช่วยควบคุมและกระตุ้นการเจริญเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
พ่อแม่ที่อยากให้ลูกสูงสามารถรับคำปรึกษาเพื่อดูตารางการเจริญเติบโตของเด็กๆ กับกุมารแพทย์ด้านการเจริญเติบโตและต่อมไร้ท่อ เพื่อวางแผนดูแลลูกให้เติบโต และมีพัฒนาการทางด้านร่างกายที่สมวัยได้
