ภาวะนิ้วหัวแม่เท้าเอียง (Bunion)

• - ภาวะเท้าแบน
• - ข้อต่อบริเวณนิ้วหัวแม่เท้ายืดหยุ่นมากกว่าปกติ
• - พันธุกรรม การมีนิ้วหัวแม่เท้าชี้ออกไปด้านนอกตั้งแต่แรกเกิด
• - การบาดเจ็บบริเวณนิ้วหัวแม่เท้าทำให้เอ็นด้านในขาด พบบ่อยในนักกีฬา หรือการประสบอุบัติเหตุ
• - ภาวะเท้าผิดรูปตั้งแต่กำเนิด
• - อาจเกิดจากการใส่รองเท้าส้นสูง ปลายรองเท้าแคบ

• - การสวมใส่รองเท้าที่ไม่เหมาะสมเป็นประจำ เช่น รองเท้าส้นสูง รองเท้าหัวแหลม รองเท้าที่คับแน่นจนเกินไป
• - โรคเท้าแบนที่ไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสม

• - โคนนิ้วหัวแม่เท้าด้านใน บวม แดง ปวด
• - โคนนิ้วหัวแม่เท้าด้านในปูดนูนออกมา
• - หนังบริเวณโคนนิ้วหัวแม่เท้าด้านในมีลักษณะหนาตัวขึ้น
• - นิ้วหัวแม่เท้าชี้ออกไปด้านนอก (ด้านนิ้วเท้าอื่นๆ)
• - มีอาการปวดเท้าเป็นพักๆ หรือปวดเมื่อใส่รองเท้าที่ไม่เหมาะสม
• - ชาปลายนิ้วเท้า
• - หากมีอาการรุนแรง นิ้วหัวแม่เท้ากับนิ้วชี้จะมีการเกยกัน

• - การตรวจร่างกาย: แพทย์จะทำการตรวจบริเวณเท้าว่ามีรอยแดงบริเวณที่มีปุ่มกระดูกปูดนูนออกมา หากรุนแรงอาจพบว่านิ้วหัวแม่เท้าและนิ้วชี้มีการเบียดลอยขึ้นไปเกยกัน
• - การเอกซเรย์: แพทย์อาจสั่งให้เอกซเรย์เพิ่มเติม เพื่อประเมินระดับความรุนแรงของโรค โดยการวัดมุมบริเวณนิ้วหัวแม่เท้าที่เบนออกไ

• - อาการปวดเป็นเวลานาน รักษาแบบประคับประคองประมาณ 6 เดือนแล้วไม่หาย
• - อาการปวดทำให้ไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันเดิมได้
• - อาการของภาวะนิ้วหัวแม่เท้าเอียงแย่ลง เอียงมากขึ้น หรือนิ้วหัวแม่เท้าขึ้นไปเกยบนนิ้วชี้
• - หากเป็นโรคเบาหวาน อาจทำให้อาการผิดปกติที่เท้าแย่ลง ควรพบแพทย์เพื่อรับการรักษาจะดีที่สุด

• - ถุงน้ำอักเสบ (Bursitis) คือ ถุงน้ำที่เป็นตัวรองรับการเสียดสีบริเวณกระดูก เอ็น และกล้ามเนื้อใกล้ข้อต่อเกิดการอักเสบ ทำให้เกิดอาการปวดบริเวณเท้าได้
• - นิ้วเท้าหงิกงอผิดปกติ (hammer toe) โดยมีสาเหตุจากข้อต่อตรงกลางนิ้วโค้งงอผิดปกติ ทำให้ปวดและมีแรงกด
• - กลุ่มอาการปวดบริเวณฝ่าเท้าด้านหน้า (Metatarsalgia) ก่อให้เกิดอาการปวดและการอักเสบที่ฝ่าเท้าและจมูกเท้า
• - ตาปลา (Callus) ขึ้นบริเวณฝ่าเท้า ใต้กระดูกนิ้วเท้า

การรักษาภาวะนิ้วหัวแม่เท้าเอียงนั้นขึ้นอยู่กับระดับความปวดและระดับความรุนแรงของภาวะนี้

1.การรักษาแบบประคับประคอง

• - หลีกเลี่ยงการใส่รองเท้าส้นสูง รองเท้าหน้าแคบ รองเท้าที่คับแน่นจนเกินไป
• - สวมใส่รองเท้าที่เหมาะสม ทั้งสำหรับใส่ในชีวิตประจำวันและการออกกำลังกาย เช่น รองเท้าหน้ากว้าง ไม่บีบเท้า เหลือช่องว่างระหว่างปลายเท้ากับปลายรองเท้าประมาณ 0.5 นิ้ว
• - รับประทานยาแก้ปวดหากมีอาการปวด
• - ใส่อุปกรณ์ซิลิโคนที่ช่วยถ่างนิ้วโป้ง หรือ bunion pads (แผ่นนุ่มๆ แปะบริเวณปุ่มกระดูกเพื่อป้องกันการเสียดสี)
• - การใช้น้ำแข็งประคบเพื่อบรรเทาอาการปวด บวม แดง หรืออักเสบ
• - ไม่แนะนำให้ฉีดสเตียรอยด์ (steroid) เพราะอาจทำให้เส้นเอ็นเปื่อยขาดได้

2.การรักษาโดยการผ่าตัด

• - แพทย์จะพิจารณาการรักษาโดยการผ่าตัดเมื่อทำการรักษาแบบประคับประคองมาเป็นเวลาประมาณ 6 เดือนแล้ว อาการยังไม่ดีขึ้น
• - ทำได้โดยการผ่าตัดเอากระดูกที่ยื่นออก และปรับแนวกระดูก รวมไปถึงการผ่าตัดปรับเส้นเอ็นรอบข้อนิ้วเท้าให้อยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

• - สวมใส่รองเท้าที่เหมาะสม ทั้งสำหรับใส่ในชีวิตประจำวันและการออกกำลังกาย เช่น รองเท้าหน้ากว้าง ไม่บีบเท้า เหลือช่องว่างระหว่างปลายเท้ากับปลายรองเท้าประมาณ 0.5 นิ้ว
• - หลีกเลี่ยงการใส่รองเท้าส้นสูง รองเท้าหน้าแคบ รองเท้าที่คับแน่นจนเกินไป
• - รักษาน้ำหนักตัวให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม

หากมีภาวะนิ้วหัวแม่เท้าเอียง ไม่ต้องกังวลใจ เพียงปฏิบัติตามข้อแนะนำในการดูแลตัวเองเบื้องต้น ก็สามารถลดความเสี่ยงไม่ให้อาการเป็นมากขึ้นจนรบกวนชีวิตประจำวันได้