การบวมของต่อมอะดีนอยด์เกิดขึ้นจากการติดเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสที่เข้าทางจมูก ซึ่งเป็นกลไกธรรมชาติของร่างกายในการป้องกันการติดเชื้อ เมื่ออาการติดเชื้อบรรเทาลงต่อมอะดีนอยด์ก็จะหดตัวกลับสู่ขนาดปกติได้เอง อย่างไรก็ตามเด็กบางคนต่อมอะดีนอยด์จะยังคงบวมอยู่แม้ร่างกายจะไม่มีอาการติดเชื้อแล้วก็ตาม ในเด็กที่เป็นโรคภูมิแพ้ โรคไซนัสอักเสบเรื้อรังหรือเป็นหวัดเรื้อรังซ้ำซาก อาจเป็นปัจจัยกระตุ้นให้ต่อมอะดีนอยด์โตขึ้นได้เช่นกัน
ภาวะต่อมอะดีนอยด์โตเกี่ยวข้องกับระบบทางเดินหายใจส่วนบน โดยสังเกตเห็นอาการได้ในช่วงเวลากลางคืน โดยมี 2 อาการหลักๆ คือ “คัดจมูก” และ “นอนกรน” แต่อาจพบอาการอื่นร่วมด้วย ดังนี้
ปัญหาเด็กนอนกรนเกิดได้จากหลายสาเหตุ สาเหตุพบบ่อยที่สุด คือภาวะต่อมอะดีนอยด์โต เนื่องจากติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน ทั้งนี้ทางเดินหายใจส่วนบนของเด็กมีขนาดเล็ก หากต่อมอะดีนอยด์โตอาจทำให้ไปขวางทางเดินหายใจส่วนบนทำให้หยุดหายใจขณะหลับ ขาดออกซิเจน และอาจมีกลุ่มที่รุนแรงจนเสียชีวิตได้
นอกจากนี้ปัญหานอนกรนจากภาวะต่อมอะดีนอยด์โต หากปล่อยไว้ไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม จะส่งผลต่อพัฒนาการที่ช้าลง เนื่องจากขาดออกซิเจนขณะหลับ ทำให้มีปัญหาของสมองและระบบประสาท ส่งผลให้การเรียนแย่ลง อาจร้ายแรงจนเป็นโรคสมาธิสั้น รวมถึงอาจส่งผลต่อลักษณะโครงสร้างใบหน้า เนื่องจากต้องอ้าปากหายใจขณะหลับ และภาวะต่อมอะดีนอยด์โตยังส่งผลถึงการนอนที่ผิดปกติ ทำให้เด็กพักผ่อนไม่เพียงพอ และเกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคสมาธิสั้น การเจริญเติบโตที่น้อยกว่าปกติ ภาวะปัสสาวะรดที่นอนในเด็กโต รวมถึง ภาวะหัวใจวายที่เกิดจากการขาดออกซิเจนขณะนอนหลับบ่อยครั้ง
ดังนั้น หากพบว่าลูกมีภาวะนอนกรน ไม่ควรละเลยหรือมองเห็นว่าเป็นเรื่องปกติ ควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและทำการรักษาอย่างเหมาะสม
แพทย์จะทำการสอบถามประวัติและอาการผิดปกติ โดยหากแพทย์พบประวัติว่ามีความผิดปกติ จะสั่งตรวจด้วยวิธีอื่นๆ เพิ่มเติม เช่น เอกซเรย์ช่วงคอเพื่อดูขนาดของต่อมอะดีนอยด์ ตรวจเลือดเพื่อตรวจหาการติดเชื้อ โดยหากตรวจพบว่ามีอาการรุนแรง แพทย์อาจส่งตรวจสุขภาพการนอนหลับ (Sleep Test) ซึ่งต้องนอนในโรงพยาบาล เพื่อติดตั้งเครื่องมือตรวจจับและบันทึกสัญญาณต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น การหายใจ คลื่นสมอง คลื่นไฟฟ้าหัวใจ การขยับของทรวงอก ระดับออกซิเจนและระดับคาร์บอนไดออกไซด์
การรักษาต่อมอะดีนอยด์โตจะพิจารณาการรักษาต่างกัน โดยขึ้นอยู่กับสาเหตุที่พบ ดังนี้
การผ่าตัด หากรักษาด้วยยาอย่างเต็มที่แล้วอาการยังไม่ดีขึ้น โดยเด็กยังมีอาการนอนกรนและป่วยบ่อย แพทย์จะพิจารณาการรักษาด้วยวิธีผ่าตัด ซึ่งการวิจัยทางการแพทย์ได้ยืนยันแล้วว่าการผ่าตัดไม่ได้ทำให้ภูมิต้านทานของร่างกายลดลง และช่วยให้อาการหยุดหายใจขณะหลับดีขึ้นได้ถึงร้อยละ 85%
(การผ่าตัดต่อมอะดีนอยด์เป็นการผ่าตัดผ่านช่องปาก Adenoidectomy ไม่มีรอยแผลผ่าตัดให้เห็นภายนอก)
ภาวะต่อมอะดีนอยด์โตพบได้บ่อยในเด็กและมักไม่สามารถป้องกันได้ แต่อาการจะดีขึ้นและหายได้เองเมื่อโตขึ้น หากผู้ปกครองมีความกังวล สามารถพาเด็กไปพบแพทย์ตั้งแต่เนิ่น ๆ เมื่อเริ่มสังเกตเห็นอาการตามที่กล่าวมา ซึ่งคำแนะนำของแพทย์จะช่วยให้ควบคุมภาวะต่อมอะดีนอยด์โตได้
โรคต่อมอะดีนอยด์โตในเด็ก เป็นโรคที่พบได้บ่อย โดยมากจะมาพบแพทย์ด้วยอาการ คัดจมูก น้ำมูกไหล คล้ายภูมิแพ้ ร่วมกับมีอาการนอนกรน ซึ่งอาการนอนกรนถือเป็นสัญญาณเตือนสำคัญ ดังนั้น คุณพ่อคุณแม่จึงควรหมั่นสังเกต หากพบลูกนอนกรนบ่อยๆ หรือมีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ควรรีบพบแพทย์โดยเร็ว เพื่อหาสาเหตุและรีบรักษา
| โปรแกรม | ราคาโปรโมชั่น (บาท) |
| ผ่าตัดต่อมทอลซิลและต่อมอะดีนอยด์ สำหรับเด็กไทย นอนรพ. 1 คืน (ด้วยวิธีดมยาสลบ) | 75,000 |
| ผ่าตัดต่อมอะดีนอยด์ สำหรับเด็กไทย นอนรพ.1 คืน (ด้วยวิธีดมยาสลบ) | 65,000 |
| ผ่าตัดต่อมทอลซิล สำหรับเด็กไทย นอนรพ.1 คืน (ด้วยวิธีดมยาสลบ) | 75,000 |
หมายเหตุ:
วันนี้ – 31 ธันวาคม 2568
