โรคหัวใจพิการแต่กำเนิด (Congenital heart disease) ส่วนใหญ่เป็นโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด เกิดจากภาวะหัวใจล้มเหลว ไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงเนื้อเยื้อต่างๆ ของร่างกายได้เต็มที่ ทารกจึงมีอาการเหนื่อย หายใจเร็ว และมีน้ำหนักตัวน้อย ซึ่งอาจพบตั้งแต่คลอดหรือตรวจพบภายหลังได้
แม้โรคหัวใจพิการแต่กำเนิดจะเป็นโรคหัวใจที่พบบ่อยในทารก และมีอัตราการเสียชีวิตสูงในรายที่เป็นรุนแรงก็ตาม แต่หากได้รับการรักษาที่ถูกต้อง ก็สามารถรักษาให้ดีขึ้นและหายขาดได้
1. ชนิดตัวเขียว เกิดจากความผิดปกติของหลอดเลือดและหัวใจ ส่งผลให้เลือดดำที่ยังไม่ได้ฟอกออกมาผสมกับเลือดแดง ทำให้ทารกมีสีเขียวคล้ำจากการขาดออกซิเจน
2. ชนิดตัวไม่เขียว เกิดจากภาวะผิดปกติของหลอดเลือดและหัวใจเช่นกัน แต่ไม่มีเลือดดำที่ยังไม่ได้ฟอกมาผสมกับเลือดแดง เด็กจะตัวไม่เขียวและอาจไม่มีอาการผิดปกติ แต่การตรวจพบส่วนใหญ่มาจากเสียงเต้นของหัวใจที่ผิดปกติ หรือเกิดหัวใจวาย เนื่องจากหัวใจทำงานหนักเกินไป ส่วนอาการที่พบบ่อยคือทารกมักหายใจเร็ว ดูดนมได้ครั้งละน้อยๆ และน้ำหนักตัวขึ้นช้า
ส่วนใหญ่หรือประมาณ 85% ไม่ทราบสาเหตุ ที่เหลือเกิดจากความผิดปกติทางพันธุกรรมหรือโครโมโซมผิดปกติ เช่น โครโมโซม คู่ที่ 21 ทำให้เกิดเป็นโรคดาวน์ซินโดรม ร่วมกับเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด มักเกิดกับแม่ตั้งครรภ์ ที่มีอายุมากกว่า 35 ปี สาเหตุอื่น ๆ อาจเกิดจาก แม่ได้รับรังสี X-Ray หรือติดเชื้อใน 3 เดือนแรกของการตั้งครรภ์ เช่น ติดเชื้อหัดเยอรมัน หรือแม่รับประทานยาบางชนิด เช่น ยารักษาสิว ยากันชัก หรือยากลุ่มแอมเฟตามีน
1. การรักษาโดยยา เหมาะกับเด็กป่วยที่หัวใจผิดปกติไม่มาก หรือปรับภาวะการไหลเวียนก่อนการผ่าตัด
2. การรักษาด้วยการสวนหัวใจ (Interventional Cardiac catheterization) ด้วยบอลลูน หรืออุปกรณ์พิเศษปิดรูรั่ว
3. การผ่าตัด กระบวนการนี้สามารถทำให้เด็กอาการดีขึ้น สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้เหมือนกับเด็กปกติทั่วไป
เนื่องจากโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด ส่วนใหญ่จะไม่ทราบสาเหตุการเกิดอย่างชัดเจน หากคุณแม่รู้ตัวว่าตั้งครรภ์ ควรรีบฝากครรภ์และใส่ใจในการดูแลสุขภาพ ปรึกษาแพทย์หากต้องรับประทานยา และระวังการติดเชื้อต่างๆ รวมถึงรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกายตามความเหมาะสม และทำจิตใจให้แจ่มใส เพื่อช่วยให้ลูกน้อยที่จะคลอดออกมาจะมีสุขภาพร่างกายที่สมบูรณ์แข็งแรงที่สุด
ทั้งนี้หากคลอดทารกออกมาแล้วพบเป็นโรคหัวใจพิการแต่กำเนิด คุณพ่อคุณแม่ไม่ควรวิตกกังวลมากเกินไป เพราะหากได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี ทารกน้อยสามารถมีอาการดีขึ้นและหายขาดได้
